{"id":9814,"date":"2020-04-17T11:06:27","date_gmt":"2020-04-17T09:06:27","guid":{"rendered":"https:\/\/openstate.eu\/nl\/?p=9814"},"modified":"2020-08-19T13:53:27","modified_gmt":"2020-08-19T11:53:27","slug":"nederlands-in-tijden-van-corona","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/openstate.eu\/nl\/2020\/04\/in-tijden-van-corona\/","title":{"rendered":"In tijden van corona…"},"content":{"rendered":"

Met het uitstellen van grote sportevenementen als het Europees Kampioenschap voetbal, lijken zeventien miljoen bondscoaches hun baan tijdelijk te hebben ingeruild voor de onbezoldigde functie van viroloog of crisismanager. Het zou grappig zijn als de wereld niet – figuurlijk – in de fik had gestaan.<\/strong><\/p>\n

Door Tom Bolsius (deze column is geschreven voor iBestuur)<\/a><\/em><\/p>\n

Tegelijkertijd moeten we ook niet blind vertrouwen op de overheid. Niet omdat de overheid het verkeerde met ons voor heeft, maar omdat de coronacrisis ongekend complex is. Juist omdat dit een situatie is zonder precedent, is heldere, complete communicatie en vergaande transparantie van besluitvorming van belang. Kritisch kunnen kijken is noodzakelijk. We mogen best <\/span>signalen<\/span><\/a> oppikken die de 8.5 miljoen nieuwe crisismanagers dagelijkse de wereld inslingeren op de sociale media.<\/span><\/p>\n

Kritiek op de onduidelijkheid rondom de afgekondigde maatregelen hebben dan ook – gelukkig – gezorgd voor de nodige aanpassingen in communicatievormen. Maar – en met deze opmerking mag u me labelen als Neerlands zoveelste crisismanager – digitaal gezien moet de overheid nog een flink aantal slagen maken. Ogenschijnlijk eenvoudige zaken steken onlogisch in elkaar. En daarmee is de weg naar transparantie zeer, zeer hobbelig.\u00a0<\/span><\/p>\n

Communicatie landelijke maatregelen<\/i><\/strong><\/p>\n

Neem bijvoorbeeld de website van de Rijksoverheid – het centrale punt van online overheidsinformatie. Hier zullen veel mensen starten met het opzoeken van voorlichting over de crisismaatregelen. Een fijne vindplek is het echter niet.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Een simpele blik laat zien dat de <\/span>landingspagina van de Rijksoverheid<\/span><\/a> de klikbare tegel \u201cMaatregelen bestrijding coronavirus\u201d bevat. Dit klinkt goed – maar eenmaal doorklikkend, beland je op de pagina <\/span>Veelgestelde vragen over de aanpak in Nederland<\/span><\/a>. Hier is dus geen overzicht van maatregelen te vinden, maar een overzicht van vragen waarbij de maatregelen in de antwoorden verstopt liggen. Een eerste onhandigheid.\u00a0<\/span><\/p>\n

Een stapje terug. Weer naar de landingspagina. Via de tegel<\/span> Coronavirus Covid-19<\/span><\/a> kom ik op de pagina<\/span> ‘Nederlandse aanpak van het coronavirus en veelgestelde vragen’<\/span><\/a>. Super, wel een overzicht. De infographic die het Rijk heeft gepubliceerd staat er alleen niet op. Onhandigheid 2.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Vervolgens lees ik tussen de antwoord op de veelgestelde vragen dat de Nederlandse aanpak geen <\/span>lockdown <\/span><\/i>is. Het zal ongetwijfeld feitelijk juist zijn, maar zo intelligent als de lockdown cq aanpak is de woordkeuze erover dus niet. De is geen onhandigheid 3 – dit is ondoordacht.\u00a0<\/span><\/p>\n

Voor de gein wil ook nog wijzen op het feit dat de link<\/span> Communicatiemiddelen<\/span><\/a> verwijst naar een pagina met daarop allerlei video\u2019s, terwijl de pagina<\/span> Video\u2019s<\/span><\/a> geen enkele van deze video\u2019s bevat. Wel kan je – via een tussenstap – komen op een pagina met Youtube-linkjes (man man man) naar de persconferenties omtrent het Corona-virus. Ja, de website van het Rijk is een feest.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

De wens om <\/span>open<\/span><\/i> en <\/span>transparant<\/span><\/i> te zijn lijkt te zorgen voor een overkill aan informatie, zonder dat het proces gestroomlijnd lijkt te zijn. Dit gaat weer ten koste van de <\/span>toegankelijkheid<\/span><\/i>, waardoor dit leidt tot een gevalletje door de bomen het bos niet meer kunnen zien. En dus het tegenovergestelde van transparantie.\u00a0<\/span><\/p>\n

Lokale chaos
\n<\/b>Ik had graag gezien dat het hierbij bleef. Dat ik kon zeggen dat het wellicht 5 keer klikken zou zijn, maar daarmee alle onduidelijkheden weg zouden zijn. Echter, door het subsidiariteitsbeginsel is Nederland zo ingericht dat lokale overheden zoveel mogelijk zelf maatregelen moeten kunnen opleggen die zij noodzakelijk achten voor het handhaven van de openbare orde en veiligheid, het beschermen van de volksgezondheid, of de ondersteuning van bijvoorbeeld lokale ondernemers.<\/span><\/p>\n

Dit betekent natuurlijk wel dat elke lokale overheid een eigen verhaal heeft om te communiceren. Ook als ze geen extra maatregelen nemen. Naast heel veel bomen zijn er dus ook heel veel eilanden. Open State Foundation en It\u2019s Public verzamelen daarom in de <\/span>Covid-19-maatregelen Tracker<\/span><\/a> de extra maatregelen per gemeente en veiligheidsregio. Maar in de zoektocht naar lokale maatregelen wordt duidelijk: de kwaliteit van de digitale communicatie verschilt enorm per lokale overheid.\u00a0<\/span><\/p>\n

Mijn eigen <\/span>gemeente Weesp<\/span><\/a> heeft de gewijzigde openingstijden van het stadskantoor pontificaal in het midden van de landingspagina geplaatst, maar handhavingsmaatregelen en steunregelingen staan dieper verstopt. Het zegt wellicht iets over de prioriteiten. Oosterhout werkte ondertussen aan een soort <\/span>schoolkrant<\/span><\/a>; Houten kiest ervoor om alle beschikbare, maar ongestructureerde informatie te publiceren onder het literaire <\/span>In tijden van Corona<\/span><\/i><\/a>; en de gemeente Heerlen maakt er zoekspel van door nieuw aangekondigde maatregelen <\/span>te verstoppen blog-achtige presentatie.<\/span><\/a>\u00a0<\/span><\/p>\n

De veiligheidsregio\u2019s zijn niet veel beter. Hollands Midden heeft nog het <\/span>design van 15 jaar terug<\/span><\/a>, waar ik door de prikkels niet weet waar ik moet beginnen. De veiligheidsregio Noord-Holland-Noord heeft een prettigere website, maar publiceert op de hoofdpagina alleen <\/span>aanwijzingsbesluiten en noodverordeningen<\/span><\/a>; die voor de leek amper te volgen zijn. Limburg-Noord is vooral onhandig door te melden dat op <\/span>31 maart<\/span><\/a> de laatste update over Corona is geplaatst – in werkelijkheid is dit 8 april, maar het schept zo weinig duidelijkheid en vertrouwen. Een negatieve eerste plek is er voor <\/span>Amsterdam-Amstelland<\/span><\/a> die helemaal niks over Corona lijkt te publiceren.\u00a0<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Verbeteringen<\/strong><\/p>\n

Ik had me op deze plek graag druk gemaakt over open data en open source-methoden in de aanpak van het coronavirus. Helaas blijkt de primaire online voorlichting dusdanig chaotisch dat hier de aandacht naartoe moet.\u00a0<\/span><\/p>\n

We moeten centraal nadenken over een communicatie-template, waardoor elke (lokale) overheid op dezelfde manier nieuws en maatregelen publiceert. Het verbetert de boodschap naar de bevolking. En, fijn meegenomen, het versterkt de positie van journalisten als waakhond van de democratie. Zeker in tijden van Corona is dat geen overbodige luxe.\u00a0<\/span><\/p>\n

PS: Is het dan alleen maar slecht? Nee hoor. Complimenten mogen er ook worden uitgedeeld. Uden heeft bijvoorbeeld een <\/span>overzichtelijk en uitgebreid aanbod aan informatie<\/span><\/a>. Wellicht kunnen zij met collega-overheden meedenken?<\/span><\/p>\n

Tom Bolsius is projectleider bij <\/b>Open State Foundation<\/b><\/a>. Voorheen was hij onder meer werkzaam bij de gemeente Amsterdam.<\/b><\/p>\n

Afbeelding van fotografiekb<\/a> via Pixabay<\/a><\/em><\/p>\n

\n

Ons werk steunen? Dat is heel welkom<\/strong><\/p>\n

Open State Foundation draagt op veel manieren bij aan een open overheid, en een gelijke toegang tot overheidsinformatie voor iedereen. Door data te ontsluiten, toepassingen te maken, te adviseren, op te leiden en het stimuleren van hergebruik van overheidsdata dragen we bij aan een vitale democratie. Wil je ons helpen bij deze missie? Heel graag. We kunnen een\u00a0eenmalige of periodieke donatie<\/a>\u00a0goed gebruiken.<\/p>\n

(NB. Open State Foundation heeft de ANBI-status waardoor donateurs hun gift mogen aftrekken van de inkomsten- of vennootschapsbelasting.)<\/em><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Met het uitstellen van grote sportevenementen als het Europees Kampioenschap voetbal, lijken zeventien miljoen bondscoaches hun baan tijdelijk te hebben ingeruild voor de onbezoldigde functie van … Lees meer<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":49,"featured_media":9816,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[564],"tags":[],"class_list":["post-9814","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-corona"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/openstate.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9814","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/openstate.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/openstate.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/openstate.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/49"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/openstate.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9814"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/openstate.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9814\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9818,"href":"https:\/\/openstate.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9814\/revisions\/9818"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/openstate.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9816"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/openstate.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9814"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/openstate.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9814"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/openstate.eu\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9814"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}