Zicht op de rechtspraak
Openbaarheid is een belangrijk uitgangspunt van de rechtspraak. Burgers moeten kunnen zien hoe rechtspraak tot stand komt en welke uitspraken rechters doen. Toch is veel informatie over de rechtspraak niet eenvoudig te vinden. Een zeer klein deel van de uitspraken worden online gepubliceerd en informatie over rechters is via de officiële website van de Rechtspraak niet goed vindbaar via zoekmachines.
Met OpenRechtspraak.nl maken we deze informatie beter toegankelijk. De website verzamelt informatie over rechters, waaronder hun professionele achtergrond, nevenfuncties en beschikbare uitspraken, en presenteert deze in overzichtelijke profielen. De gegevens worden automatisch verzameld en regelmatig bijgewerkt. Open Rechtspraak biedt daarnaast een API waarmee de gegevens ook door anderen kunnen worden gebruikt.
Dat maakt de informatie beter vindbaar voor iedereen. Waar informatie over rechters op Rechtspraak.nl achter een zoekformulier zit dat niet door zoekmachines wordt geïndexeerd, zijn de profielen van Open Rechtspraak juist zo ingericht dat ze via zoekmachines gevonden kunnen worden. In 2025 werd OpenRechtspraak.nl meer dan 165.000 keer bezocht.
Van openbaarheid naar vertrouwen
Openbare rechtspraak maakt het mogelijk om rechterlijke besluitvorming beter te volgen en te begrijpen. Dat is belangrijk voor burgers, journalisten, onderzoekers en juridische professionals, maar ook voor het vertrouwen in de rechtsstaat. Wanneer informatie over uitspraken en rechters toegankelijk is, kunnen anderen de rechtspraak beter bestuderen en controleren.
De Rechtspraak publiceert steeds meer uitspraken, maar publiceert nog niet alle uitspraken. In 2025 verschenen 71.300 uitspraken online. De Rechtspraak heeft inmiddels als uitgangspunt om zoveel mogelijk uitspraken te publiceren, tenzij er een legitieme reden is om dit niet te doen. Het volledig realiseren van die ambitie is volgens de Rechtspraak een langetermijnopgave.
Open Rechtspraak laat daarnaast zien dat openbaarheid niet alleen gaat over het beschikbaar stellen van informatie, maar ook over de manier waarop mensen die informatie kunnen vinden en gebruiken. Daarom blijven we aandacht vragen voor beter vindbare informatie over rechters, meer online gepubliceerde uitspraken en toegankelijke zittingsinformatie.
Wat hebben we bereikt?
- OpenRechtspraak.nl biedt een overzicht van rechters, hun professionele achtergrond, nevenfuncties en beschikbare uitspraken.
- De informatie wordt automatisch verzameld en regelmatig bijgewerkt.
- De gegevens zijn beschikbaar via een open API, zodat anderen deze kunnen hergebruiken.
- De website maakt informatie over rechters vindbaar via zoekmachines.
- In 2025 werd OpenRechtspraak.nl meer dan 165.000 keer bezocht.
- Open Rechtspraak maakt zichtbaar welke informatie al openbaar is en waar de openbaarheid van de rechtspraak nog beter kan.
- In 2027 gaan we ons inzetten om een groter aantal uitspraken gepubliceerd te krijgen.
Naar een volledig open en vindbare rechtspraak
Er is nog veel te winnen. We pleiten ervoor dat in beginsel alle rechterlijke uitspraken online beschikbaar komen, uiteraard met bescherming van de privacy van betrokkenen. De Rechtspraak werkt inmiddels zelf aan een vergelijkbare ambitie met het uitgangspunt ‘publiceren, tenzij’.
Ook zittingsinformatie kan toegankelijker. Openbare zittingsroosters zijn nu verspreid over verschillende websites van rechtbanken en worden niet overal op dezelfde manier aangeboden. Een zo compleet en actueel mogelijk overzicht, bijvoorbeeld ook als iCalendar-bestand, maakt het eenvoudiger om openbare zittingen te volgen.
Tot slot moet informatie over rechters goed vindbaar blijven via zoekmachines. Openbaarheid heeft immers pas echt waarde wanneer mensen de informatie ook daadwerkelijk kunnen vinden. Zo willen we bijdragen aan een rechtspraak die niet alleen openbaar is, maar ook vindbaar, toegankelijk en controleerbaar.