Wetsevaluatie Woo van start
Open State nam deel aan de startbijeenkomst van de wetsevaluatie, samen met andere Woo-specialisten uit het veld. De dag voor de bijeenkomst verscheen de Voortgangsbrief Slagvaardige Overheid, waarin Eric van der Burg een “hervorming van de Woo” aankondigde als onderdeel van 3,5 miljard aan bezuinigingen op het overheidsapparaat. Opvallend, want juist de wetsevaluatie moet onderzoeken “hoe overheidsorganen de wet uitvoeren en wat de ervaringen in de praktijk zijn. De conclusies van het onderzoek kunnen leiden tot wijzigingen van de wet en/of tot aanbevelingen voor de overheidsorganen die de wet moeten uitvoeren”.
De evaluatie die wordt uitgevoerd door Rijksuniversiteit Groningen in opdracht van het WODC, onderzoekt of het openbaarheidsklimaat door de Woo is verbeterd en of Nederland een informatiecommissaris nodig heeft. Daarvoor bestuderen ze bijvoorbeeld Duitsland, Ierland en België. Er werd tijdens de bijeenkomst vanuit de genodigden opgemerkt dat dit niet de beste voorbeelden zijn en voorgesteld om bijvoorbeeld naar Kroatië te kijken, waar de ervaringen met een informatiecommissaris wel positief zijn.
De onderzoekers zullen ook inzoomen op drie casussen bij overheden, waaronder de provincie Groningen, die succesvol werkt met de Groningse aanpak. Wij vroegen of daarin alleen het perspectief van de overheid meetelt, of ook dat van de gebruikers, zoals journalisten en burgers die Woo-verzoeken indienen. De onderzoekers gaan kijken of daar nog ruimte voor is. Wat ons betreft is dit essentieel voor een objectief resultaat.
Met de wetsevaluatie zal worden voortgebouwd op alle relevante onderzoeken die er al gedaan zijn rondom de Woo, zoals de invoeringstoets en het onderzoek naar de uitvoeringslasten, in plaats van dubbel werk te verrichten. Onderzoeken vanuit het maatschappelijk middenveld, zoals ons eigen rapport naar de baten van transparantie in samenwerking met IMI, waren bekend bij het team, maar zullen minimaal verwerkt worden in de wetsevaluatie.
Op 1 mei 2027 levert het onderzoeksteam het rapport op bij het ministerie van Binnenlandse Zaken. Volgens de onderzoekers worden onderzoeksrapport meestal vrijwel direct gepubliceerd, en uiterlijk binnen zes weken na aanleveren. Het ministerie krijgt vooraf geen concept te zien en kan de inhoud dus niet meer aanpassen.